Đền thờ được xây dựng trên ngọn đồi với thế “Hậu chẩm- minh đường” (後枕明堂- Sau tựa núi - trước có minh đường) mặt hướng ra cánh đồng mênh mông ở phương Nam. Theo các huyền tích và tư liệu lịch sử, Phan Tây Nhạc sinh ra tại vùng đất Thanh Hóa ngày nay. Ông nổi tiếng thông minh, khỏe mạnh, văn võ song toàn, kết nghĩa cùng Tản Viên Sơn Thánh và trở thành tướng lĩnh kiệt xuất, chỉ huy 3 vạn quân sĩ bảo vệ bờ cõi nước Văn Lang.

Thiếu tướng Phan Khắc Hải, Chủ tịch Hội đồng họ Phan VN cho biết: Đây là công trình tâm linh đồ sộ do con cháu họ Phan Toàn Quốc góp công sức xây dựng nên. Cùng với đó là tâm huyết của các bậc cao niên, con cháu họ Phan miệt mài chuẩn bị trong nhiều năm trời. Công trình được sự đồng thuận và ủng hộ của chính quyền và nhân dân tỉnh Thanh Hóa trong việc tôn vinh một danh nhân có công với nước.

Ông là người Hà Trung, Châu Ái (Thanh Hóa) nhà giàu có, của cải sung túc nhưng cha mẹ ông đến ngoài 40 tuổi mà chưa có con nên chăm lo làm điều nhân nghĩa, chia phát tiền gạo cứu giúp người nghèo và chăm đi cầu tự các nơi đình đền chùa miếu. Một hôm, bà mẹ ông nhân một hôm nằm mộng thấy một vị thần xuất hiện và truyền lệnh: Vợ chồng nhà ngươi là người lương thiện hiền lành, có âm đức, ta sẽ cho một thằng bé xinh xắn để làm rạng rỡ tổ tông, phát huy danh tiếng trong thiên hạ. Bà tỉnh mộng, sau đó có thai sinh ra một trai, thân thể mập mạp béo trắng, mặt vuông tai lớn, đặt tên là Nhạc. Cậu bé lớn lên có tài năng sức mạnh hơn người, văn chương võ nghệ toàn diện, lại tinh thông các phép lục giáp, thần phù, không ai sánh nổi.

Nghe nói núi Tản Viên là nơi trời đất sắp đặt, cảnh vật huyền diệu thiêng liêng, u tĩnh khôn lường, ở đó có Tản Viên Sơn Thánh có gậy tiên, sách thần và phép thuật biến hóa vô cùng, Phan Tây Nhạc bèn tìm đến tận nơi xin gặp. Khi vào bái yết Sơn Thánh, Sơn Thánh nghe lời nói hiền từ, ngắm diện mạo anh hùng, hỏi tên tuổi, bèn giao cho cậu giữ gìn mục lục của các vị Thánh Cơ, chức vụ gọi là Cơ Mục Phan Quan. Tình cảm ngày một khăng khít, Phan Quan luôn ở bên cạnh Sơn Thánh.

Trong nhiều cuộc chiến chống giặc ngoại xâm, Phan Tây Nhạc cùng các tướng lĩnh thời Hùng Vương đã lập nên những chiến công hiển hách, góp phần giữ vững giang sơn. Công lao ấy được các triều đại sau này ghi nhận bằng việc phong tước hiệu Tây Nhạc Đại Vương và tôn vinh muôn đời. Hình ảnh vị danh tướng thời dựng nước vì thế trở thành biểu tượng của tinh thần dấn thân vì nghĩa lớn và trách nhiệm với non sông.

Tưởng nhớ công lao của đức Phan Tây Nhạc Đại Vương, nhân dân đã lập đền thờ tại đình Thị Cấm và đình Hòe Thị (Hà Nội), duy trì việc thờ phụng qua nhiều thế kỷ. Trải qua thăng trầm lịch sử, các địa danh này trở thành điểm sinh hoạt tâm linh quan trọng, được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Mới đây, thành phố Hà Nội đã đặt tên đường Phan Tây Nhạc tại phường Xuân Phương. Việc thờ tự và vinh danh cho thấy Phan Tây Nhạc Đại vương là nhân vật lịch sử và là một phần ký ức trong đời sống tinh thần nhân dân.

Ông Phan Diễn, Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư, cố vấn Hội đồng họ Phan VN cho biết: Việc chung tay xây dựng và khánh thành đền thờ ngài Phan Tây Nhạc đã tạo thêm một địa chỉ văn hóa, góp phần củng cố đạo lý uống nước nhớ nguồn, thể hiện sự biết ơn của con cháu đối với tổ tiên và các bậc anh hùng dân tộc. Công trình trở thành điểm hội tụ tinh thần, tăng cường sự gắn kết giữa các chi họ Phan trên mọi miền đất nước và cộng đồng địa phương, tạo nền tảng cho khối đại đoàn kết các dân tộc VN theo tư tưởng Bác Hồ.

Trong một ngày đẹp trời, lễ khánh thành diễn ra trang trọng, linh thiêng với sự tham gia của gần ngàn người là con cháu họ Phan từ khắp mọi miền của Tổ quốc, khách mời và những người dân địa phương.

Nhà báo Phan Thế Hải

1. Tags